Onderzoeksplaats verbindt studenten, sociaal werkers en praktijk
Leren, onderzoeken en doen in één
Hoe breng je onderwijs en sociaal werk dichter bij elkaar? In Helmond gebeurt het. Sinds september werken studenten, sociaal werkers en organisaties samen in de nieuwe onderzoeksplaats: een plek waar leren, onderzoeken en doen hand in hand gaan, met één doel voor ogen – het sociaal domein in Helmond versterken.
De onderzoeksplaats is een samenwerking tussen Sociale Teams Helmond (STH), LEVgroep en Fontys Hogeschool. Studenten onderzoeken er actuele thema’s uit de praktijk, variërend van opvoedvragen en jongerenwerk tot manieren waarop inwoners elkaar kunnen ondersteunen voordat professionele hulp nodig is. Die onderzoeken vinden niet op afstand plaats, maar midden in de wijk, samen met sociaal werkers die dagelijks contact hebben met inwoners. Studenten doen hierbij niet alleen onderzoek bij één organisatie, maar lopen stage en onderzoeken tegelijkertijd bij twee organisaties, waardoor ze waardevolle inzichten krijgen vanuit beide keukens. Dit biedt hen een unieke kans om van beide organisaties te leren en te begrijpen hoe het sociaal werk in de praktijk werkt.
Volgens initiatiefnemer Peter Moors (STH) was de tijd er rijp voor. “We wilden studenten niet alleen laten meelopen, maar echt betrekken bij wat er leeft in de wijk. Zo leren zij van ons en wij van hen. Dat levert kennis op waar iedereen iets aan heeft.”
Een gezamenlijke beweging in het sociaal domein
De onderzoeksplaats sluit aan bij een bredere landelijke beweging. Het sociaal domein ontwikkelt zich van individuele hulpverlening naar meer collectief werken en samenlevingsopbouw. Buurten, netwerken en vrijwilligers spelen daarin een steeds grotere rol. De vraag is niet alleen hoe professionals kunnen ondersteunen, maar vooral hoe inwoners elkaar kunnen versterken en wat zij zelf al in huis hebben.
In die ontwikkeling biedt de onderzoeksplaats een waardevolle leeromgeving. Studenten onderzoeken wat er nodig is om collectieve kracht te versterken en hoe sociaal werkers daar op een passende manier bij kunnen aansluiten. Dat maakt de onderzoeksplaats meer dan een stageplek: het is een proeftuin waar wordt gebouwd aan toekomstbestendig sociaal werk.
Een leerplek vol ontmoeting en uitwisseling
Elke donderdagmiddag ontmoeten studenten, begeleiders en sociaal werkers elkaar op de onderzoeksplaats. De sfeer is open, nieuwsgierig en soms ook een beetje experimenteel – precies wat zo’n plek nodig heeft. Er wordt gespard, gelachen en geleerd. Nicole Dekker (STH) ziet hoe de wisselwerking tussen studenten en professionals steeds sterker wordt. “Studenten kijken met een frisse blik. Hun vragen zetten ons ook aan het denken. Die uitwisseling maakt het leerzaam voor iedereen.”
Ook Rik Hollak (LEVgroep) ziet de meerwaarde van die gezamenlijke benadering. Het feit dat iedereen vanuit zijn eigen perspectief meedoet, zorgt voor nieuwe energie en onverwachte inzichten. De studenten werken aan verschillende onderzoeksvragen, maar zoeken elkaar voortdurend op en bouwen bewust voort op elkaars werk. Zo ontstaat stap voor stap een gedeelde kennisbasis. “Ze doen het echt samen. Dat is de kracht van deze plek”, zegt Rik.
De drie studenten die nu betrokken zijn werken ieder aan een eigen onderzoek, maar zoeken voortdurend de verbinding. Ze delen hun bevindingen, denken mee over elkaars vragen en helpen elkaar verder. Een van de studenten vertelt: “Het is fijn dat we bij dezelfde organisaties onderzoek doen. We weten wie we kunnen benaderen en leren veel van elkaar.” De begeleiders stimuleren dat contact bewust. Ze willen een veilige leeromgeving creëren waarin studenten zichzelf kunnen ontwikkelen, kritisch mogen zijn en leren reflecteren op hun werk.
De blik van het Lectoraat Sociale Veerkracht
Ook het Lectoraat Sociale Veerkracht van Fontys is betrokken bij de onderzoeksplaats. Lydia van Dinteren, docentonderzoeker, brengt daarbij waardevolle expertise in. Ze bewaakt niet alleen de onderzoekslijnen, maar helpt ook om de veelheid aan vragen te verbinden tot één groter geheel. Zo ontstaat een bredere visie op waar de onderzoeksplaats naartoe groeit en hoe nieuwe studenten kunnen voortbouwen op het werk van hun voorgangers. Ook Mariël van Pelt, Lector Sociale Veerkracht, speelde een belangrijke rol in het ontstaan van de onderzoeksplaats.
Lydia ziet de onderzoeksplaats als een kruispunt van onderwijs, onderzoek en praktijk. Ze benadrukt dat wat er in het veld gebeurt, moet terugvloeien naar het onderwijs en onderzoek – en andersom. De onderzoeksplaats geeft die uitwisseling een concrete plek. Tegelijkertijd brengt het lectoraat kennis in over collectief werken en samenlevingsopbouw, twee thema’s die steeds belangrijker worden in het sociaal werk.
Ze ziet dat veel studenten nog geneigd zijn om te kiezen voor individuele hulpverlening, omdat die vorm van werken herkenbaar en concreet is. Tegelijkertijd verschuift het werkveld juist richting samen werken en collectief werken. Die beweging wil het lectoraat zichtbaar maken, zodat studenten zich beter kunnen voorbereiden op de toekomst van het vak.
Leren kijken met een wijkgerichte bril
Een van de inzichten die een student inbrengt, is dat collectief werken per wijk anders uitpakt. Wat werkt in een volksbuurt waar mensen elkaar kennen en snel weten te vinden, kan in een nieuwbouwwijk met duurdere koophuizen juist minder aansluiten. Dat vraagt van sociaal werkers dat ze hun aanpak voortdurend afstemmen op de omgeving waarin ze werken. De onderzoeksplaats biedt studenten de kans om dat gebiedsgericht denken al vroeg te oefenen, door echt de wijk in te gaan en mee te bewegen met wat zij daar zien en horen.
Een professionele werkplaats in wording
De ambitie voor de komende jaren is helder: de onderzoeksplaats moet doorgroeien naar een volwaardige professionele werkplaats, een plek waar onderwijs, praktijk en onderzoek langdurig en structureel samenwerken. In andere steden bestaan zulke werkplaatsen al en werken studenten van verschillende opleidingen aan gezamenlijke thema’s.
Die richting wenst Helmond ook op te gaan. “We bouwen aan iets dat blijft,” zegt Peter. “Elke student levert een stukje van de puzzel. Zo ontstaat kennis waar toekomstige studenten, sociaal werkers én de stad iets aan hebben.”
Kansen én uitdagingen
De grootste uitdaging ligt op dit moment in het werven van studenten. Voor veel studenten voelt een onderzoeksplaats nog onbekend, ze kiezen eerder voor een stageplek bij een organisatie met een duidelijke taakomschrijving. Toch ziet Lydia verandering: binnen Fontys wordt steeds vaker verwezen naar professionele werkplaatsen, en ook onder docenten groeit het besef dat dit plekken zijn waar studenten veel kunnen leren. Dat helpt enorm bij de verdere ontwikkeling van de onderzoeksplaats in Helmond.
Samen bouwen aan kennis die blijft
Wat alle betrokkenen verbindt, is het enthousiasme. De samenwerking kost tijd en aandacht, maar geeft ook veel energie. De eerste stappen zijn gezet, de basis staat stevig, en de ambitie reikt verder dan de huidige groep studenten. Rik vat het mooi samen: “We zijn een lerende organisatie en dit is pas het begin. We leren, we bouwen, en we doen dat samen. Voor Helmond – en voor de toekomst van ons vak.”
Heb je een vraag over de onderzoeksplaats of wil je graag meer informatie? Neem dan contact op via
stage@sthelmond.nl Publicatiedatum: 19 februari 2026