"Ik dacht altijd, niet lullen maar poetsen"
Bij het woord burn-out verschijnen dinsdagavond 2 juni tientallen woorden op het scherm. Vermoeidheid, stress, overbelasting en machteloosheid. Maar ook onbegrip en eenzaamheid.
De deelnemers van de bijeenkomst Kop en Koffie herkennen veel van die woorden. Sommigen hebben zelf een burn-out meegemaakt. Anderen zien iemand in hun omgeving worstelen. Al snel ontstaat een open gesprek waarin ervaringen worden gedeeld en deelnemers elkaar aanvullen. Dat een burn-out vele gezichten kent, wordt deze avond al snel duidelijk.
Wanneer trekt je lichaam aan de handrem?
Deskundige Loes van Schijndel neemt de aanwezigen mee in wat stress en burn-out eigenlijk zijn. Ze legt uit dat een burn-out niet van de ene op de andere dag ontstaat. "Stress is niet altijd zo herkenbaar", vertelt ze. Vaak stapelen spanning, verantwoordelijkheden en verwachtingen zich langzaam op. Tot het moment waarop lichaam en hoofd aangeven dat het niet langer gaat.
Om dat uit te leggen gebruikt Loes een eenvoudige metafoor. Een elastiekje kun je best een tijdje uitrekken. Maar als je dat te lang blijft doen, raakt de rek eruit of breekt het. Met mensen werkt dat eigenlijk net zo.
Terwijl Loes vertelt, ontstaan er aan verschillende tafels gesprekken. Over signalen die achteraf gezien misschien al veel eerder zichtbaar waren. Over hoe lastig het soms is om grenzen te herkennen. En over de vraag waarom juist mensen die altijd doorgaan vaak pas laat merken dat het niet goed gaat.
"Ik dacht dat het gewoon bij het werk hoorde"
Een bijzonder moment van de avond is het gesprek tussen Stichting Zelfhulp Netwerk en een ervaringsdeskundige die zelf een burn-out heeft doorgemaakt. Tegenwoordig begeleidt hij een lotgenotengroep voor mensen met burn-outklachten. Maar jarenlang had hij niet door wat er met hem gebeurde.
"Mensen zeiden wel eens: doe eens wat rustiger aan. Je hebt een kort lontje en je bent niet zo gezellig. Maar ik dacht: ik moet gewoon door. Dat hoort bij het werk."
"Mijn overtuiging was: niet lullen maar poetsen." Toch bleek achter die instelling iets anders schuil te gaan. Klachten bouwden zich langzaam op. Tot zijn lichaam uiteindelijk aan de noodrem trok. Hij vertelt over paniekaanvallen, krampen en momenten waarop hij letterlijk dacht dat het einde nabij was.
"Ik voelde dat er iets aan de hand was, maar ik kon er niet de vinger op leggen." Pas achteraf vielen voor hem steeds meer puzzelstukjes op hun plaats. Het gaf hem rust om te begrijpen wat er speelde en waarom hij zich zo voelde.
Herkenning, hoop en contact
Wat deze avond vooral bijzonder maakt, is de herkenning tussen deelnemers. Er wordt geknikt, gepraat en soms ook stil geluisterd. Mensen delen ervaringen die ze niet altijd zomaar ergens vertellen.
Aan het einde van de bijeenkomst worden zelfs telefoonnummers uitgewisseld. Ook is er aandacht voor lotgenotencontact via Stichting Zelfhulp Netwerk. Want wat doe je als je op een wachtlijst staat voor een psycholoog? Of als je behoefte hebt aan iemand die begrijpt wat je doormaakt?
Op de vraag wat hij anderen zou willen meegeven, hoeft de ervaringsdeskundige niet lang na te denken. "Rust in je hoofd. Denk aan jezelf, kies voor jezelf en houd van jezelf."
Ook Loes sluit af met een hoopvolle boodschap. Hoe zwaar een burn-out ook kan zijn, veel mensen kijken later terug op een periode waarin ze zichzelf beter hebben leren kennen. Dat gevoel wordt door een van de deelnemers treffend samengevat: "Ik zou niet staan waar ik nu sta als ik dit niet had meegemaakt."
In de evaluatie noemen deelnemers woorden als herkenning, steun, hoopgevend, verhelderend en waardevol. Woorden die goed samenvatten waar Kop en Koffie voor bedoeld is: elkaar ontmoeten, ervaringen delen en ontdekken dat je er niet alleen voor staat.
Over Kop en Koffie
Kop en Koffie is een samenwerking tussen GGZ Oost-Brabant, LEVgroep Helmond, Sociale Teams Helmond en initiatiefnemer Joke Driessen. In een ontspannen sfeer worden thema's rondom mentale gezondheid bespreekbaar gemaakt en is er ruimte voor ontmoeting, herkenning en gesprek.
De volgende bijeenkomst vindt plaats op 8 september. Het thema wordt later bekendgemaakt.
Publicatiedatum: 08 juni 2026